Jak działa metoda majątkowa wyceny spółki? Różnice między różnymi metodami w obrębie majątkowym

Jak działa metoda majątkowa wyceny spółki? Różnice między różnymi metodami w obrębie majątkowym

17 czerwca 2025

Oceń artykuł:

Udostępnij artykuł:

16 czerwca 2025

Oceń artykuł:

Udostępnij artykuł:

Jak działa metoda majątkowa wyceny spółki

Metoda wyceny majątkowej dostarcza rzetelnej oceny wartości firmy opartej na realnym stanie jej majątku, co jest szczególnie przydatne, gdy majątek stanowi kluczowy element wartości przedsiębiorstwa.”

Metoda wyceny majątkowej dostarcza rzetelnej oceny wartości firmy opartej na realnym stanie jej majątku, co jest szczególnie przydatne, gdy majątek stanowi kluczowy element wartości przedsiębiorstwa.”

Chcesz posłuchać artykułu ?

Z tego artykułu dowiesz się:

1. Co oznacza wycena spółki metodą majątkową i na czym ona polega?
2. Jakie są rodzaje metod majątkowych w wycenie przedsiębiorstwa lub firmy?
3. Jakie są różnice między różnymi metodami majątkowymi.

Metoda majątkowa wyceny spółki pozwala dokładnie określić wartość przedsiębiorstwa na podstawie posiadanych przez niego aktywów. Precyzyjna wycena wartości firmy jest pierwszym krokiem na drodze do podejmowania trafnych decyzji biznesowych. W tym wpisie wyjaśnię, czym charakteryzują się majątkowe metody wyceny przedsiębiorstw. Omówię również, jakie są ich rodzaje i jakie mają zastosowanie. Zapraszam do lektury!

Wycena przedsiębiorstwa metodą majątkową – na czym się opiera?

Zacznijmy od tego, że metoda majątkowa wyceny spółki jest jedną z powszechnie stosowanych metod wyceny przedsiębiorstw. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których analiza aktywów i pasywów ma istotne znaczenie dla oceny wartości firmy. 

W tej metodzie wartość przedsiębiorstwa opiera się na oszacowaniu wartości jego aktywów netto, czyli różnicy pomiędzy wartością posiadanych aktywów a zobowiązaniami (pasywami).

Podejście majątkowe w wycenie przedsiębiorstw obejmuje zestaw metod, które określają wartość firmy na podstawie wartości jej majątku. Wspomniana wartość to suma aktywów pomniejszona o zobowiązania zewnętrzne. 

Głównym założeniem metody wyceny majątkowej jest to, że firma stanowi zbiór aktywów. Mówiąc inaczej, jej wartość można ustalić poprzez zsumowanie wartości wszystkich posiadanych przez nią składników majątkowych*.

Składniki majątkowe – wszelkie zasoby, które posiada firma i je kontroluje. Ich cechą charakterystyczną jest to, że w przyszłości mogą przynieść jej jakieś korzyści ekonomiczne. Będą to np. budynki, urządzenia czy środki pieniężne.

Zachęcam też do zapoznania się z jednym z poprzednich wpisów: Jak wycenić firmę? Określanie wartości przedsiębiorstwa

Jakie zastosowanie mają metody majątkowe?

Metoda majątkowa bywa wykorzystywana w następujących przypadkach:

W tym miejscu dodam jeszcze, że metoda wyceny majątkowej nie uwzględnia jej wartości jako działającego organizmu (np. synergii, wartości marki czy know-how). Z tego względu bywa uzupełniana innymi metodami (np. dochodowymi). Zwłaszcza w przypadku planowanych przejęć lub fuzji.

Czyli generalnie wniosek jest prosty: metoda majątkowa pomaga oszacować wartość księgową netto, co może być punktem wyjścia do dalszych analiz.

W tym miejscu dodam jeszcze, że

metoda ta ma pewne ograniczenia, jeśli chodzi o wycenę firm działających w branżach opartych na usługach lub wiedzy. Chodzi o to, że w przytoczonych przeze mnie przykładach wartość spółki może być znacznie wyższa niż suma jej aktywów netto. Ma to związek z tym, że nie uwzględnia ona wielu czynników niematerialnych, które w wybranych przypadkach są bardzo istotne.

metoda ta ma pewne ograniczenia, jeśli chodzi o wycenę firm działających w branżach opartych na usługach lub wiedzy. Chodzi o to, że w przytoczonych przeze mnie przykładach wartość spółki może być znacznie wyższa niż suma jej aktywów netto. Ma to związek z tym, że nie uwzględnia ona wielu czynników niematerialnych, które w wybranych przypadkach są bardzo istotne.

Słyszałeś już o moim autorskim narzędziu, dzięki któremu będziesz w stanie samodzielnie wycenić swój biznes? Kalkulator wyceny firmy to kompleksowe rozwiązanie dla wymagających przedsiębiorców. 

Majątkowe metody wyceny – jakie są ich rodzaje?

W ramach metody wyceny majątkowej występuje kilka podejść, które odróżnia sposób wyceny aktywów i zobowiązań. 

Każde z tych podejść traktowane jest jako osobna metoda wewnątrz majątkowych metod. Zaraz przejdziemy do omówienia każdej z tych technik wyceny.

Metoda księgowa w wycenie firmy

Na początek zajmiemy się metodą wartości księgowej, która bazuje na sprawozdaniach finansowych. W tym przypadku wartość spółki liczona jest na podstawie księgowej wyceny wartości aktywów, które dodatkowo są pomniejszone o księgową wartość zobowiązań. 

Z całą pewnością metodę tę cechuje prostota obliczeń, na tym jednak kończą się jej zalety. Przechodzimy do wad, których niestety jest więcej.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skoro wyceny są przeprowadzane w w oparciu o dane historyczne, oznacza to, że taka wycena nie bierze pod uwagę inflacji. To z kolei może wpływać negatywnie na ustalenie wartości przedsiębiorstwa poprzez jej zaniżanie. 

Kolejny problem stanowi brak odniesienia do aktualnej wartości rynkowej aktywów i zobowiązań. W konsekwencji może to prowadzić do nieadekwatnej oceny wartości firmy w kontekście zmieniającego się rynku.

Ostatnia kwestia dotyczy braku rozróżnienia między zużyciem ekonomicznym a bilansowym. Chodzi o to, że w księgach rachunkowych zasoby firmy są wykazywane w wartości netto po amortyzacji*. W efekcie może to nie odzwierciedlać rzeczywistego stopnia zużycia ekonomicznego tych składników.

* Amortyzacja – proces stopniowego rozliczania kosztu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w firmie, który jest rozłożony na cały okres ich użytkowania. Amortyzowanie polega na systematycznym dokonywaniu odpisów, które pokazują, jak wartość tych składników majątku zmniejsza się w miarę upływu czasu oraz ich eksploatacji.

Metoda skorygowanych aktywów netto

Idąc dalej, mamy metodę skorygowanych aktywów netto, czyli w skrócie SAN. Jest to najpopularniejsza metoda wyceny wartości przedsiębiorstwa spośród wszystkich metod w podejściu majątkowym. Zdaniem ekspertów jest to jedna z najważniejszych metod wyceny.

Polega ona na zsumowaniu wartości składników majątku, trzymając się ich rynkowej wartości. Wspomniana wartość jest określana przez osobę, która przeprowadza wycenę. 

W praktyce wygląda to tak, że nanosi się korekty wartości poszczególnych aktywów i zobowiązań firmy, aby lepiej przedstawić ich cenę rynkową. Proces wyceny opiera się na wycenie kapitału firmy, co obejmuje zarówno jej aktywa materialne, jak i niematerialne. 

Metoda SAN wymaga zaangażowania eksperta, czyli rzeczoznawcy majątkowego. Taka osoba będzie w stanie oszacować wartości pewnych składników majątku, m.in.  nieruchomości. 

Zdarza się, że wycena wymaga wyliczenia pewnych składników niematerialnych  metodą dochodową, a dokładniej zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF). Może to dotyczyć np. znaku towarowego, know-how czy marki. 

Niektórzy twierdzą, że jest to ulepszona wersja metody wartości księgowej, którą opisałem w poprzednim nagłówku. Warto jednak wspomnieć, że ta metoda jest o wiele dokładniejsza niż księgowa. Poza tym w podobnych przypadkach często można się spotkać ze stosowaniem metod mieszanych. 

Planujesz sprzedaż firmy i potrzebujesz pomocy przy jej wycenie? W takim razie możemy zrobić to za Ciebie. Przejrzyj naszą ofertę wyceny przedsiębiorstw i zapraszamy do kontaktu.

Metoda likwidacyjna w wycenie firmy

Przechodzimy do metody wartości likwidacyjnej. Ta metoda polega na określeniu wartości firmy w przypadku sprzedaży jej majątku. Może to dotyczyć zarówno sytuacji przymusowej, jak i dobrowolnej. 

Jeśli mówimy o sytuacji przymusowej, wtedy najlepiej szybko upłynnić aktywa. Najczęściej będzie to skutkowało niższą ceną ich sprzedaży.

W dalszej kolejności, czyli po zsumowaniu wpływów ze sprzedaży poszczególnych składników majątku przedsiębiorstwa, od tej kwoty odejmujemy jeszcze inne przewidywane koszty wynikające z likwidacji.

Często są to kary za rozwiązanie umów z kontrahentami czy koszty demontażu maszyn. Oczywiście będzie to zależało od rodzaju prowadzonej działalności. W ten sposób można dotrzeć do rzeczywistej wartości danej spółki. 

Dodam jeszcze, że wycena likwidacyjna bywa przeprowadzana w sytuacji, gdy wszystko wskazuje na to, że najkorzystniejszym rozwiązaniem będzie likwidacja firmy i związana z tym sprzedaż aktywów.

Poza tym metoda likwidacyjna jest też przydatna, jeśli firma ma problemy finansowe, jest nierentowna lub kontynuacja jej działalności jest niemożliwa.

Produkt powiązany z artykułem

Metoda odtworzeniowa

Na koniec została do omówienia metoda wartości odtworzeniowej. Polega ona na oszacowaniu łącznych kosztów potrzebnych do założenia firmy i doprowadzenia jej do takiego poziomu, aby mogła rozpocząć generowanie przychodów. Czyli w skrócie: chodzi o oszacowanie kosztów odtworzenia firmy.
Obejmuje to m.in. opracowanie technologii, wynajem biura, zawieranie umów z partnerami, zatrudnianie pracowników czy pozyskanie środków finansowych, które wspomogą rozwój przedsiębiorstwa.
Przy wycenie według metody odtworzeniowej uwzględnia się aktualne ceny rynkowe, co pozwala uwzględnić np. wzrost kosztów zakupu środków trwałych spowodowany inflacją.
Polecam przejrzeć również artykuł, w którym omawiam, co wpływa na wartość firmy. Dowiesz się, jakie czynniki są najważniejsze z perspektywy właścicieli. 

Różnice między majątkowymi metodami wyceny

Metoda Podstawa wyceny Uwzględnienie wartości rynkowej Aktywa niematerialne Główne zastosowanie Zalety Wady
Metoda księgowa
Wartości księgowe z bilansu
Nie
Zazwyczaj nie
Szybka wycena, podstawowe analizy
Prosta, szybka, oparta na danych księgowych
Nie uwzględnia wartości rynkowej i amortyzacji ekonomicznej
Metoda skorygowanych aktywów netto (SAN)
Skorygowane wartości aktywów i zobowiązań do ceny rynkowej
Tak
Tak
Fuzje, przejęcia; dokładna wycena
Dokładna, uwzględnia rynkową wartość i niematerialne
Wymaga specjalistów, czasochłonna
Metoda likwidacyjna
Wartość możliwa do uzyskania ze sprzedaży aktywów w krótkim czasie minus koszty likwidacji
Tak (ale z dyskontem*)
Zazwyczaj nie
Likwidacja, restrukturyzacja
Pokazuje minimalną wartość spółki
Często zaniża wartość, nie uwzględnia przyszłych zysków
Metoda odtworzeniowa
Koszty odtworzenia majątku na obecnym poziomie
Tak
Ograniczone
Ocena kosztów budowy firmy od podstaw
Realistyczna wycena kosztów majątku
Nie uwzględnia dochodowości i wartości niematerialnych
Jak można zauważyć, metody bazujące na wartości posiadanych zasobów różnią się przede wszystkim podejściem do wyceny aktywów i zobowiązań. Zaczynając od bazowania na wartościach księgowych, przez korekty do jej wartości na rynku, aż po uwzględnienie kosztów likwidacji czy odtworzenia majątku. 
Wybór konkretnej metody zależy od celu wyceny oraz sytuacji przedsiębiorstwa, warto jednak mieć na uwadze, że każda z nich ma swoje zalety, jak i ograniczenia. 
 
* Dyskont – zmniejszenie wartości aktywów uwzględniane podczas wyceny, wynikające z faktu, że szybka sprzedaż lub trudne warunki mogą skutkować ceną niższą niż ich normalna wartość rynkowa. W praktyce oznacza to pomniejszenie wartości kapitału o określony procent (z uwagi na ich nagłą sprzedaż np. w przypadku likwidacji).

Podsumowanie

Dzięki tej metodzie możliwe jest oszacowanie wartości posiadanych przez firmę zasobów materialnych i niematerialnych, które mogą być istotne w procesie negocjacyjnym.

Korzystając z tej metody, jesteśmy w stanie uzyskać obraz wartości firmy oparty na rzeczywistym stanie jej majątku, co jest szczególnie przydatne w sytuacjach, gdy zasoby przedsiębiorstwa mają większe znaczenie.

Główne wnioski:

1. Wycena przedsiębiorstwa metodą majątkową znajduje zastosowanie przede wszystkim przed planowanymi fuzjami i przejęciami, przy likwidacji spółki oraz w celach podatkowych. Jej plusem jest to, że dostarcza jasnego obrazu finansowego firmy i wartości netto jej majątku.
2. W ramach tej metody wyróżniamy: metodę skorygowanych aktywów netto, księgową, likwidacyjną i odtworzeniową.
3. Metoda wyceny majątkowej dostarcza rzetelnej oceny wartości firmy opartej na realnym stanie jej majątku, co jest szczególnie przydatne, gdy majątek stanowi kluczowy element wartości przedsiębiorstwa.

FAQ

Jakie są majątkowe metody wyceny przedsiębiorstwa?

W kontekście majątkowym wyróżniamy następujące metody wyceny: metodę księgową (wartości księgowej), metodę skorygowanych aktywów netto (SAN), metodę likwidacyjną i metodę odtworzeniową.

Wartość majątku spółki oblicza się jako sumę wartości wszystkich składników aktywów (materialnych i niematerialnych) pomniejszoną o zobowiązania (pasywa). W podejściu majątkowym często stosuje się korekty wartości aktywów i zobowiązań do ich rynkowej wartości, a nie tylko wartości księgowe. Dzięki temu są one bardziej realne, bo przedstawiają rzeczywistą wartość przedsiębiorstwa w oparciu o konkretne dane.

Metody dochodowe opierają się na prognozowaniu przyszłych przepływów  pieniężnych generowanych przez przedsiębiorstwo i ich zdyskontowaniu do wartości obecnej. Najpopularniejszą metodą dochodową jest metoda DCF, czyli metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych.

Wycena Firmy – Lista Promptów ChatGPT

Autor: Mateusz Laska

Specjalizuje się w wycenie przedsiębiorstw, modelowaniu finansowym, badaniu due diligence, analizie funduszy inwestycyjnych, emitentów akcji i obligacji, ze szczególnym naciskiem na sektor deweloperski/budowlany oraz branżę pożyczkową/windykacyjną. W dotychczasowej karierze zawodowej odpowiedzialny za badanie zdolności kredytowej emitentów, strukturyzowanie transakcji oraz kontakt z inwestorami instytucjonalnymi (TFI, OFE). Aktualnie właściciel Corporate Mind Sp. z o.o. – firmy konsultingowej, która świadczy usługi finansowe dla przedsiębiorstw. Poprzednio dyrektor ds. Inwestycji w jednym z wiodących domów maklerskich na polskim rynku kapitałowym, gdzie nadzorował oraz koordynował transakcje kapitałowe o wartości ponad 600 mln w latach 2018 – 2023.

Poszukaj innych materiałów w tym temacie

Najnowsze artykuły dostępne w Akademii

Wycena Firmy – Lista Promptów ChatGPT

Chcesz szybko i skutecznie oszacować wartość swojej firmy? Skorzystaj z gotowych promptów do ChatGPT, które pozwolą Ci na wycenę metodą DCF, porównawczą i majątkową. Pobierz listę i zyskaj przewagę w analizie finansowej!

Przewijanie do góry