Przejdź do treści
Płynność finansowa firmy – jak ją utrzymać i poprawić?
Utrata płynności może dla firmy skończyć się źle – oznacza niemożność zapłacenia za towary, usługi, wypłaty czy podatki, a w dłuższej perspektywie – spadek zaufania i ryzyko upadłości".
Utrata płynności może dla firmy skończyć się źle – oznacza niemożność zapłacenia za towary, usługi, wypłaty czy podatki, a w dłuższej perspektywie – spadek zaufania i ryzyko upadłości".
Chcesz posłuchać artykułu ?
Z tego artykułu dowiesz się:
1. Czym jest płynność finansowa danej firmy i jakie są rodzaje płynności finansowej.
2. Czym charakteryzują się konkretne wskaźniki, np. wskaźnik płynności gotówkowej.
3. Jak możesz wpłynąć na płynność finansową swojej firmy, aby uniknąć jej utraty.
Planujesz założyć własny biznes? Jednym z kluczowych wyzwań, które na Ciebie czekają w roli przedsiębiorcy, jest zapewnienie płynności finansowej firmy – czyli zdolności do terminowego regulowania aktualnych zobowiązań. Brak płynności może szybko zniweczyć nawet najlepszy pomysł na biznes. W tym artykule poznasz podstawy zarządzania płynnością, dowiesz się, jak monitorować jej poziom i jakie narzędzia wykorzystać, by uniknąć problemów finansowych.
Płynność finansowa – co to takiego?
Płynność firmy można zdefiniować jako zdolność przedsiębiorstwa do terminowego regulowania swoich aktualnych, krótkoterminowych zobowiązań. Mogą to być np. płatności dla dostawców, wynagrodzenia dla pracowników czy opłaty za usługi niezbędne do codziennego funkcjonowania firmy.
Oznacza to, że firma płynna finansowo jest w stanie szybko przekształcić swoje aktywa (np. zapasy, należności) w gotówkę, aby pokryć te zobowiązania bez opóźnień, co zapewnia jej stabilność i ciągłość działania.
Płynność jest podstawowym wskaźnikiem kondycji finansowej przedsiębiorstwa i jego zdolności do funkcjonowania oraz rozwoju. Jest też wyznacznikiem wiarygodności firmy na rynku.
Zarządzanie płynnością finansową w przedsiębiorstwie
Zarządzanie płynnością polega na utrzymaniu odpowiedniego poziomu aktywów płynnych oraz monitorowaniu wskaźników płynności, np. płynności bieżącej, szybkiej czy gotówkowej. Pokazują one, czy firma ma wystarczające zasoby na spłatę zobowiązań krótkoterminowych, czyli tych z terminem zapadalności krótszym niż rok.
Brak płynności może prowadzić do utraty zaufania kontrahentów, problemów z finansowaniem, a w skrajnych przypadkach do bankructwa. Może się to zdarzyć również w sytuacji, gdy firma generuje zyski.
Nadzorowanie finansowej płynności przedsiębiorstwa opiera się na planowaniu, kontrolowaniu i optymalizacji przepływów pieniężnych, aby firma mogła terminowo regulować swoje zobowiązania. Należy więc zająć się prognozowaniem wpływów i wydatków, monitorowaniem płynności finansowej (czyli m.in. stanu gotówki) oraz podejmowaniem działań zapobiegających niedoborom środków.
Do narzędzi optymalizacyjnych należą m.in.:
- kredyt kupiecki , czyli odroczeniu terminu płatności za zakupione towary lub usługi, które dostawca udziela kupującemu,
- faktoring, czyli szybkie uzyskanie środków pieniężnych dzięki sprzedaży wystawionych, nieprzeterminowane faktur firmie faktoringowej,
- leasing, czyli rozłożenie kosztów zakupu środków trwałych (np. maszyn lub pojazdów) na regularne raty,
- windykacja należności, czyli proces odzyskiwania zaległych płatności od dłużników, co zapewnia terminowe wpływy środków pieniężnych do przedsiębiorstwa.
Ważne jest także dostosowanie struktury finansowania i inwestycji w aktywa płynne do specyfiki działalności firmy, aby minimalizować ryzyko utraty płynności, zapewniając jej stabilność.
Jakie wyróżniamy wskaźniki płynności finansowej przedsiębiorstwa?
Analiza płynności finansowej firmy odbywa się za pomocą odpowiednio dobranych wskaźników płynności. W procesie analizy zdolności przedsiębiorstwa do regulowania swoich zobowiązań stosuje się zarówno metody statyczne, jak i dynamiczne, choć w praktyce częściej wykorzystuje się podejście statyczne.
Jednak bez względu na wybraną metodę, głównym celem tych wskaźników jest określenie, czy firma może terminowo wywiązywać się z bieżących zobowiązań finansowych.
Utrata płynności stanowi jedną z głównych przyczyn upadłości przedsiębiorstw i jest problemem dotykającym wiele firm, dlatego kontrola płynności zajmuje istotne miejsce w ogólnym zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa.
W dalszej części artykułu omówię zarówno wskaźniki statyczne, jak i dynamiczne.
Statyczne wskaźniki płynności finansowej
Mówiąc o wskaźnikach statycznych, mam na myśli te, które opierają się na danych z konkretnego momentu. Na ich podstawie określa się poziom płynności danej firmy.
Szeroki wachlarz dostępnych wskaźników płynności sprawia, że konieczny jest wybór kilku lub kilkunastu najbardziej odpowiednich dla konkretnego przedsiębiorstwa, aby efektywnie i obiektywnie ocenić jego sytuację.
W praktyce najczęściej wykorzystuje się do tego celu następujące mierniki:
- wskaźnik bieżącej płynności finansowej – informuje, ile razy bieżące aktywa przedsiębiorstwa przewyższają zobowiązania krótkoterminowe, co obrazuje zdolność firmy do regulowania tych zobowiązań. Optymalny poziom wskaźnika to zazwyczaj 1,2-2,0. Wartość poniżej tego zakresu może sygnalizować problemy z terminową spłatą zobowiązań, a powyżej – nadpłynność,
- wskaźnik szybkiej płynności – mierzy zdolność firmy do spłaty aktualnych zobowiązań, uwzględniając tylko najbardziej płynne aktywa, czyli pomijając zapasy i rozliczenia międzyokresowe. Optymalny poziom tego wskaźnika wynosi zwykle 1,0-1,2, co oznacza, że płynne aktywa powinny pokrywać co najmniej zobowiązania krótkoterminowe. Porównanie wskaźnika płynności szybkiej z bieżącą pomaga ocenić efektywność zarządzania zapasami – duża różnica między nimi może wskazywać na nadmierne zapasy i problemy z płynnością.
- wskaźnik płynności natychmiastowej – pokazuje, jaka część zobowiązań bieżących może być spłacona od ręki, gdyby stały się one nagle wymagalne. Nie ma jednoznacznej normy dla tego wskaźnika, ponieważ firmy zwykle utrzymują minimalny poziom gotówki. Jest to wskaźnik uzupełniający, którego wartość może się znacznie wahać w zależności od przeprowadzanych operacji finansowych. Niski poziom gotówki nie musi oznaczać problemów z płynnością, jeśli przedsiębiorstwo efektywnie gospodaruje należnościami i zobowiązaniami oraz dobrze planuje potrzeby finansowe.
Warto dodać, że przedstawione tutaj zasady dotyczące wskaźników finansowej płynności nie można uznać za uniwersalne, dlatego też nie powinny być stosowane do wszystkich firm. Różnice branżowe wpływają bowiem na strukturę aktywów i zobowiązań, dlatego oceniając płynność, warto korzystać z wskaźników sektorowych.
Wskaźniki statycznej płynności są niezależne od wielkości firmy, co umożliwia porównania w czasie i między przedsiębiorstwami, odnoszą się one jednak do konkretnego momentu. Dlatego też ocena płynności często jest uzupełniana o wskaźniki dynamiczne.
Dynamiczne wskaźniki płynności finansowej
Metody dynamiczne, stosowane do oceny krótkoterminowej wypłacalności przedsiębiorstwa, opierają się na analizie przepływów pieniężnych. Są to więc dane o strumieniach gotówki wpływającej i wypływającej z firmy w określonym czasie.
Wskaźniki płynności dynamicznej zwykle dzieli się na trzy kategorie: wskaźniki struktury przepływów pieniężnych, wskaźniki wystarczalności gotówki oraz wskaźniki efektywności gospodarowania gotówką.
Poniższa tabela przedstawia każdy z tych wskaźników wraz z opisem i interpretacją.
| Nazwa wskaźnika | Opis | Interpretacja |
|---|---|---|
|
W. zdolności generowania operacyjnych przepływów netto |
Udział gotówki z działalności operacyjnej w całkowitych wpływach firmy. Wyższa wartość oznacza większą niezależność od innych źródeł finansowania. |
Wyższa wartość świadczy o silniejszej zdolności generowania gotówki z podstawowej działalności. |
|
W. zależności od zewnętrznych źródeł finansowania |
Udział wpływów z działalności finansowej w przepływach pieniężnych. Niższa wartość oznacza mniejszą zależność od środków zewnętrznych. |
Niższa wartość wskazuje na mniejszą zależność od finansowania zewnętrznego. |
|
W. ogólnej wystarczalności środków pieniężnych |
Relacja gotówki z działalności operacyjnej do wydatków na spłatę zobowiązań, inwestycje i dywidendy. Wartość >1 oznacza samodzielne finansowanie. |
Wartość poniżej 1 wskazuje na konieczność pozyskania dodatkowych źródeł finansowania. |
|
W. wydajności gotówkowej sprzedaży |
Relacja środków pieniężnych z działalności operacyjnej do przychodów ze sprzedaży. Wyższa wartość oznacza lepszą efektywność. |
Wyższe wartości świadczą o lepszej płynności i efektywności generowania gotówki. |
|
W. wydajności gotówkowej aktywów |
Relacja gotówki operacyjnej do zaangażowanych aktywów. Wyższa wartość oznacza efektywniejsze wykorzystanie aktywów. |
Wyższe wartości wskazują na lepsze zarządzanie aktywami pod kątem płynności. |
|
W. wydajności gotówkowej zysku |
Relacja gotówki z działalności operacyjnej do uzyskanego zysku. Wyższa wartość świadczy o solidności generowania gotówki względem zysku. |
Wyższe wartości oznaczają większą zdolność generowania gotówki w stosunku do zysku. |
Na podstawie przedstawionych tutaj informacji można przyjąć, że wskaźniki dynamiczne są jednak bardziej obiektywne i rzetelne. Opierają się one bowiem na rzeczywistych przepływach pieniężnych, co daje realistyczny obraz sytuacji finansowej i kondycji firmy.
Analiza rachunku przepływów pieniężnych dostarcza cennych informacji o zdolności do regulowania zobowiązań, choć potrzebna jest też wiedza o konkretnych transakcjach i planach firmy. Mimo że wskaźniki dynamiczne są trudniejsze do obliczenia i mniej popularne wśród przedsiębiorców, ich stosowanie nie powinno być pomijane. W praktyce wygląda to jednak tak, że zainteresowanie nimi jest niewielkie.
Jeśli chciałbyś poznać wzory umożliwiające obliczenie wskaźników płynności, polecam zapoznać się z materiałami źródłowymi, które znajdziesz na końcu tego artykułu. Są tam opisane wszystkie wskaźniki, dzięki którym sprawdzisz płynność finansową swojej firmy.
Brak płynności finansowej w firmie
Brak płynności oznacza niemożność terminowego regulowania zobowiązań, co może prowadzić do niewypłacalności, a w efekcie nawet do upadłości.
Główne powody kłopotów z płynnością finansową to:
- opóźnienia w płatnościach od klientów, zwłaszcza gdy firma płaci dostawcom wcześniej niż sama otrzymuje środki,
- brak skutecznej kontroli płynności, w tym brak planowania finansowego i prognozowania przepływów pieniężnych,
- zbyt długie terminy płatności oferowane klientom, które wydłużają cykl obiegu gotówki,
- niewłaściwe gospodarowanie kosztami, w tym brak kontroli nad wydatkami stałymi,
- nieweryfikowanie wiarygodności kontrahentów i brak skutecznych mechanizmów windykacyjnych,
- kryzysy gospodarcze, wahania kursów walut, zmiany rynkowe oraz decyzje polityczne, które wpływają na sytuację finansową przedsiębiorstwa,
- uzależnienie od jednego lub niewielu kontrahentów, co zwiększa ryzyko utraty płynności w przypadku problemów z płatnościami,
- problemy wewnętrzne, np. niewłaściwe zarządzanie, nietrafione inwestycje czy podpisanie niekorzystnych umów.
Opisane tutaj czynniki często współwystępują i prowadzą do trudności w terminowym regulowaniu zobowiązań, co jest jednoznaczne z utratą płynności finansowej. To z kolei może skutkować m.in. zatorami płatniczymi, koniecznością zaciągania kosztownych pożyczek, a w skrajnych przypadkach nawet niewypłacalnością firmy.
Produkt powiązany z artykułem
Do czego mogą prowadzić problemy z płynnością finansową?
Obniżenie poziomu płynności finansowej może skutkować:
- problemami ze spłatą zobowiązań – firma nie jest w stanie terminowo spłacać długów, wypłacać wynagrodzeń czy regulować innych bieżących płatności,
- utratą zaufania kontrahentów i dostawców – opóźnienia w płatnościach powodują spadek wiarygodności, co może skutkować zerwaniem umów, utratą rabatów i ograniczeniem współpracy,
- ograniczenie działalności operacyjnej – brak środków na zakup surowców i materiałów prowadzi do wstrzymania lub ograniczenia produkcji,
- pogorszeniem pozycji rynkowej i konkurencyjności – informacje o problemach finansowych mogą rozprzestrzeniać się wśród konkurencji i klientów, co osłabia pozycję firmy na rynku,
- wzrostem kosztów działalności – opóźnienia w płatnościach generują dodatkowe koszty, np. odsetki za zwłokę, co pogarsza wyniki finansowe i ogólnie sytuację finansową firmy,
- trudnościami w pozyskaniu finansowania – firmy mające problem z utrzymaniem płynności finansowej mają ograniczony dostęp do kredytów i innych źródeł finansowania, co hamuje ich rozwój,
- ryzykiem niewypłacalności i upadłości – długotrwale utrzymujący się niski wskaźnik płynności finansowej firmy może doprowadzić do upadłości i zamknięcia działalności,
- negatywnymi skutkami dla pracowników – opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń obniżają motywację i mogą prowadzić do konfliktów wewnętrznych.
Można zauważyć, że utrata płynności to poważne zagrożenie dla funkcjonowania firmy, które wpływa na jej stabilność, rozwój i reputację.
Chcesz zbadać finanse swojej firmy, bo czujesz, że coś jest nie tak? Przejrzyj naszą ofertę due diligence finansowego. Przeprowadzimy kompleksową analizę Twojego biznesu pod kątem finansowym.
Jak poprawić płynność finansową firmy?
Jeśli zależy Ci na tym, aby Twoja firma była w stanie utrzymać odpowiedni poziom płynności, możesz o to zadbać, stosując konkretne wskazówki.
Sposoby na poprawę płynności finansowej dla przedsiębiorców:
- efektywne gospodarowanie należnościami – skracanie terminów płatności dla klientów i monitorowanie terminowości ich regulowania,
- kontrola zapasów – utrzymywanie optymalnego poziomu zapasów, aby uniknąć zamrażania kapitału,
- negocjowanie korzystnych warunków płatności z dostawcami – wydłużanie terminów płatności, co pozwala na lepsze gospodarowanie przepływami pieniężnymi,
- planowanie przepływów pieniężnych – regularne przeprowadzanie analiz finansowych, a także prognozowanie i monitorowanie przepływów finansowych, aby przewidywać potencjalne problemy z płynnością,
- dywersyfikacja źródeł finansowania – korzystanie z różnych form finansowania, np. kredytów obrotowych czy faktoringu, aby w razie potrzeby mieć dostęp do środków.
Jak widzisz, regularne monitorowanie wskaźników finansowej płynności oraz wdrażanie odpowiednich strategii gospodarowania finansami pozwala na poprawę płynności firmy. Może też wpływać na utrzymanie stabilności finansowej firmy i minimalizowanie ryzyka związanego z obniżeniem wartości wskaźnika płynności.
Podsumowanie
Sam widzisz, że finansowa płynność to fundament stabilności biznesowej, który pozwala firmie na terminowe regulowanie zobowiązań i efektywne zarządzanie kapitałem obrotowym. Jest to niezbędne do utrzymania ciągłości działalności i uniknięcia problemów finansowych.
A. Kuciński, M. Buczkowska – Płynność finansowa przedsiębiorstwa w ujęciu statycznym oraz dynamicznym na przykładzie wybranych przedsiębiorstw przemysłu metalowego notowanych na GPW w Warszawie
Ewa Jagodzińska-Komar – Metody pomiaru płynności finansowej
Główne wnioski:
1. Płynność finansowa to zdolność firmy do terminowego regulowania krótkoterminowych zobowiązań , kluczowa dla stabilności i rozwoju przedsiębiorstwa.
2. Zarządzanie płynnością polega na utrzymaniu odpowiedniego poziomu aktywów płynnych oraz monitorowaniu wskaźników płynności (bieżącej, szybkiej, gotówkowej).
3. Poprawa płynności możliwa jest dzięki: efektywnemu zarządzaniu należnościami, kontroli zapasów, negocjacjom terminów płatności, planowaniu przepływów pieniężnych, dywersyfikacji źródeł finansowania oraz monitorowaniu wskaźników płynności.
4. Wskaźniki płynności należy dostosowywać do specyfiki branży i wielkości przedsiębiorstwa , korzystając z norm sektorowych.
Wycena Firmy – Lista Promptów ChatGPT
Autor: Mateusz Laska
- Biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w Warszawie z zakresu wyceny przedsiębiorstw
- Doradca Inwestycyjny nr 570 od 2016r.
- Makler Papierów Wartościowych nr 2931 od 2014r.
Specjalizuje się w wycenie przedsiębiorstw, modelowaniu finansowym, badaniu due diligence, analizie funduszy inwestycyjnych, emitentów akcji i obligacji, ze szczególnym naciskiem na sektor deweloperski/budowlany oraz branżę pożyczkową/windykacyjną. W dotychczasowej karierze zawodowej odpowiedzialny za badanie zdolności kredytowej emitentów, strukturyzowanie transakcji oraz kontakt z inwestorami instytucjonalnymi (TFI, OFE). Aktualnie właściciel Corporate Mind Sp. z o.o. – firmy konsultingowej, która świadczy usługi finansowe dla przedsiębiorstw. Poprzednio dyrektor ds. Inwestycji w jednym z wiodących domów maklerskich na polskim rynku kapitałowym, gdzie nadzorował oraz koordynował transakcje kapitałowe o wartości ponad 600 mln w latach 2018 – 2023.
Poszukaj innych materiałów w tym temacie
Najnowsze artykuły dostępne w Akademii
Wycena Firmy – Lista Promptów ChatGPT
Chcesz szybko i skutecznie oszacować wartość swojej firmy? Skorzystaj z gotowych promptów do ChatGPT, które pozwolą Ci na wycenę metodą DCF, porównawczą i majątkową. Pobierz listę i zyskaj przewagę w analizie finansowej!